Tesla FSD: Κι αν τελικά οδηγεί καλύτερα από εμάς;

Πριν από μερικούς μήνες, γράφοντας για την «εποχή μετά τον οδηγό», είχαμε θέσει ένα ερώτημα που τότε έμοιαζε περισσότερο θεωρητικό. Τι θα συμβεί όταν το αυτοκίνητο αρχίσει να οδηγεί καλύτερα από τον άνθρωπο;

Δεν πέρασε πολύς καιρός και η Tesla υποστηρίζει πλέον ότι έχει μια πρώτη απάντηση. Και αυτή τη φορά δεν μιλά για το τι θα μπορεί να κάνει το FSD (Full Self-Driving) κάποια στιγμή στο μέλλον. Παρουσιάζει στοιχεία από την πραγματική χρήση του συστήματος στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα οποία το FSD (Supervised), όπως έχει εξελιχθεί πλέον (το εν λόγω σύστημα μπορεί να αναλάβει μεγάλο μέρος της οδήγησης, ωστόσο ο οδηγός παραμένει υπεύθυνος και πρέπει να επιβλέπει συνεχώς), είναι 4,1 φορές λιγότερο πιθανό να εμπλακεί σε σύγκρουση σε σχέση με ένα Tesla που οδηγείται από τον οδηγό του.

Δεν χρειάζεται το FSD να γίνει αλάνθαστο. Άλλωστε, αλάνθαστο σύστημα δεν υπάρχει. Για να αλλάξει όμως ριζικά η συζήτηση γύρω από την αυτόνομη οδήγηση, πρέπει να αποδειχθεί κάτι πολύ πιο ουσιαστικό ό,τι δηλαδή, μπορεί σταθερά και σε πραγματικές συνθήκες να οδηγεί ασφαλέστερα από εμάς.

Η συγκεκριμένη σύγκριση βασίζεται σε περισσότερα από 100 εκατομμύρια km που διανύθηκαν σε δημόσιους δρόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για ένα μέγεθος που, αν μη τι άλλο, αξίζει να εξεταστεί σοβαρά.

Χρειάζεται βέβαια προσοχή. Τα στοιχεία προέρχονται από την ίδια την Tesla και η μεθοδολογία τέτοιων συγκρίσεων έχει ήδη προκαλέσει συζήτηση ως προς το κατά πόσο συγκρίνονται απολύτως όμοιες συνθήκες οδήγησης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούν να αγνοηθούν...

Από τη θεωρία στην πράξη

Το FSD (Supervised) χρησιμοποιείται σήμερα από περισσότερους από 70.000 ιδιοκτήτες Tesla στις ευρωπαϊκές χώρες όπου έχει εγκριθεί, καλύπτοντας συνολικά πάνω από ένα εκατομμύριο km καθημερινά. Η Tesla αποφάσισε τώρα να δημοσιοποιήσει μέρος των στοιχείων ασφαλείας που είχε καταθέσει στις ευρωπαϊκές αρχές, ενόψει της πιθανής ψηφοφορίας για την ευρύτερη έγκρισή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 6 Οκτωβρίου.

Τα στοιχεία έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την εταιρεία, σε περίπου 3 δισ. km που αναλύθηκαν το 2025, οι σοβαρές συγκρούσεις ήταν λιγότερες σε σχέση με τη συμβατική οδήγηση ενός Tesla κατά 45% στους αυτοκινητοδρόμους, 69% στις κύριες οδικές αρτηρίες, 50% στην πόλη και 40% στους τοπικούς δρόμους.

Παράλληλα, η ενεργοποίηση του αυτόματου φρεναρίσματος έκτακτης ανάγκης εμφανίζεται μειωμένη έως και 84%, ενώ οι περιπτώσεις απότομου φρεναρίσματος έως και 81%. Ακόμη μεγαλύτερη είναι, σύμφωνα πάντα με την Tesla, η διαφορά στις αλλαγές λωρίδας. Η εταιρεία αναφέρει 99% λιγότερες μικροσυγκρούσεις στον αυτοκινητόδρομο και 93% σε επαρχιακό δίκτυο, έχοντας εξετάσει 377 εκατομμύρια τέτοιους ελιγμούς.

Όπως διαφαίνεται από τα παραπάνω, το FSD δεν είναι πλέον ένα σύστημα που κρατά το αυτοκίνητο στη λωρίδα του ή προσαρμόζει την ταχύτητα ανάλογα με το προπορευόμενο όχημα. Μπορεί να στρίψει, να αλλάξει λωρίδα, να επιλέξει πορεία, να φρενάρει και να επιταχύνει, αναλαμβάνοντας στην πράξη ένα πολύ μεγάλο μέρος της οδήγησης.

Και όμως, η λέξη «Supervised» παραμένει ίσως η σημαντικότερη στην ονομασία του. Ο οδηγός εξακολουθεί να είναι υπεύθυνος και οφείλει να επιβλέπει συνεχώς τη λειτουργία του συστήματος. Επομένως, ούτε νομικά ούτε στην πράξη μιλάμε ακόμη για ένα αυτοκίνητο χωρίς οδηγό.

Είμαστε όμως σαφώς πιο κοντά σε αυτή την πραγματικότητα από όσο βρισκόμασταν πριν από λίγα χρόνια.

Το ευρωπαϊκό δίλημμα

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον μέρος της ιστορίας.

Η ολλανδική RDW, η αρχή που άνοιξε πρώτη τον δρόμο για το FSD (Supervised) στην Ευρώπη, δεν αρκέστηκε στους ισχυρισμούς της Tesla. Η αξιολόγηση του συστήματος διήρκεσε περισσότερο από ενάμιση χρόνο και περιλάμβανε έλεγχο του τρόπου συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων, αλλά και δοκιμές σε ελεγχόμενο περιβάλλον και σε δημόσιους δρόμους.

Το συμπέρασμα ήταν ότι το σύστημα πληροί τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και ότι, όταν χρησιμοποιείται με τον τρόπο που προβλέπεται, μπορεί να έχει θετική συμβολή στην οδική ασφάλεια.

Ακολούθησαν και άλλες χώρες. Ολλανδία, Δανία, Βέλγιο, Εσθονία και Λιθουανία έχουν ήδη επιτρέψει τη χρήση του, ενώ πλέον σε αυτές προστέθηκε και η Σλοβενία. Στις 6 Οκτωβρίου αναμένεται το επόμενο, κρίσιμο βήμα, καθώς είναι πιθανό να τεθεί σε ψηφοφορία η ευρύτερη ευρωπαϊκή έγκριση του συστήματος.

Κάπου εδώ, όμως, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα πραγματικό δίλημμα.

• Η αυστηρή αξιολόγηση μιας τεχνολογίας που αναλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος της οδήγησης είναι όχι μόνο λογική αλλά και απαραίτητη. Δεν μπορείς όμως να δώσεις το πράσινο φώς σε ένα τεχνολογικό επίτευγμα επειδή ο κατασκευαστής του δηλώνει ότι είναι ασφαλές.
• Από την άλλη πλευρά όμως, αν μέσα από εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα στο «πεδίο», αρχίσει να αποδεικνύεται ότι ένα τέτοιο σύστημα κάνει λιγότερα λάθη από εμάς, τότε κάποια στιγμή η καθυστέρηση στην υιοθέτησή του δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητα η ασφαλέστερη επιλογή.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περίπου 19.400 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025. Είναι περισσότεροι από 53 άνθρωποι κάθε ημέρα.

Και ως γνωστόν, σε ένα μεγάλο μέρος των τροχαίων την ευθύνη, διαχρονικά, φέρει ο ανθρώπινος παράγοντας. Ο οδηγός κουράζεται, αποσπάται, εκνευρίζεται, κοιτάζει το κινητό του, υπερεκτιμά τις δυνατότητές του ή παίρνει μια λάθος απόφαση.

Ο υπολογιστής δεν κουράζεται και δεν αποσπάται. Μπορεί όμως να κάνει άλλα λάθη. Και αυτό ακριβώς είναι που καλείται πλέον η τεχνολογία να αποδείξει: ότι τα δικά της λάθη είναι λιγότερα και, κυρίως, λιγότερο επικίνδυνα από τα ανθρώπινα.

Εδώ βρίσκεται πλέον το πραγματικό διακύβευμα.

Δεν χρειάζεται το FSD να γίνει αλάνθαστο. Άλλωστε, αλάνθαστο σύστημα δεν υπάρχει. Για να αλλάξει όμως ριζικά η συζήτηση γύρω από την αυτόνομη οδήγηση, πρέπει να αποδειχθεί κάτι πολύ πιο ουσιαστικό ό,τι δηλαδή, μπορεί σταθερά και σε πραγματικές συνθήκες να οδηγεί ασφαλέστερα από εμάς.

Και αν αυτό συμβεί, τότε το ερώτημα δεν θα είναι πλέον πότε θα επιτρέψουμε στις μηχανές να αναλάβουν τη διαδικασία οδήγησης στο 100%. Θα είναι για πόσο ακόμη θα επιμένουμε να οδηγούμε εμείς…

Αλλά αυτό για τις νεότερες γενιές μάλλον έχει απαντηθεί!