26/1/2026
Η οδική ασφάλεια είναι ένα από τα πιο φλέγοντα ζητήματα στον κόσμο της αυτοκίνησης, αφού πρόκειται για ένα θέμα που αφορά τόσο τους οδηγούς, όσο και τους υπόλοιπους χρήστες του οδικού δικτύου. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες εξελίσσουν συνεχώς νέες τεχνολογίες που καθιστούν τα αυτοκίνητα ολοένα και ασφαλέστερα, όμως, όπως αποδεικνύεται, αυτό σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι αρκετό.
Σύμφωνα με ειδικούς, όπως ο κ. Άρης Ζωγράφος, πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής και ιδρυτής των Πρότυπων Σχολών Οδήγησης Ζωγράφος, η οδηγική παιδεία είναι αυτό που λείπει από τους ελληνικούς δρόμους. Ο κ. Ζωγράφος στοχεύει να αλλάξει τον τρόπο που νέοι και έμπειροι οδηγοί εκπαιδεύονται σε θέματα οδικής ασφαλείας, και πιο συγκεκριμένα όσον αφορά στην κατανάλωση αλκοόλ.
Ο κ. Ζωγράφος, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών και το ΕΚΠΑ, όπως και μια ομάδα ψυχολόγων και ψυχιάτρων, δημιούργησε μια πρωτοποριακή εφαρμογή, ονόματι 'Smart Αλκοτέστ', η οποία επιτρέπει στον οδηγό να καταγράψει την ποσότητα αλκοόλ που έχει καταναλώσει, ή που σκοπεύει να καταναλώσει, και να ενημερωθεί σχετικά με το πώς θα επηρεαστεί ο χρόνος αντίδρασής του, αν θα υπάρξει οποιαδήποτε στένωση του οπτικού πεδίου, αλλά και για το πόσο αυξάνονται οι πιθανότητες εμπλοκής σε ατύχημα, σε σχέση με έναν νηφάλιο οδηγό.
Μέσω της εφαρμογής μπορεί κανείς να καταγράψει τα ποτά που έχει καταναλώσει, επιλέγοντας μια από τις παρακάτω κατηγορίες:
- Ρακή / Τσίπουρο / Ούζο (50 ml)
- Βότκα / Ουίσκι / Τζιν (50 ml)
- Long drink / Απλό mix (120 ml)
- Cocktail δυνατό (150 ml)
- Κρασί (Ποτήρι 100 ml)
- Μπύρα μπουκάλι (500 ml)
- Μπύρα κουτάκι (330 ml)
Εκτός αυτού, μπορεί κανείς να προσθέσει το βάρος και το φύλο του, τις ώρες που πέρασαν από το τελευταίο ποτό, όπως και το εάν έχει καταναλώσει πλήρες γεύμα πριν την κατανάλωση αλκοόλ, αφού τα παραπάνω στοιχεία επηρεάζουν τον τρόπο που απορροφάται το αλκοόλ από τον οργανισμό.
Στη συνέχεια, η εφαρμογή υπολογίζει την ποσότητα αλκοόλ στο αίμα (g/L) και στην αναπνοή (mg/L). Έτσι, εμφανίζονται οι πιθανές επιπτώσεις κατά την οδήγηση, δηλαδή κατά πόσο αυξάνεται ο χρόνος αντίδρασης, οποιαδήποτε ενδεχόμενη στένωση του οπτικού πεδίου (φαινόμενο τούνελ) και η πιθανότητα εμπλοκής σε ατύχημα σε σχέση με νηφάλιο οδηγό.
Μιλώντας σχετικά με την εφαρμογή στο Car and Driver, ο κ. Ζωγράφος αναφέρθηκε στο πώς προέκυψε η έμπνευση για τη δημιουργία της.
«Θεωρήσαμε ότι πρέπει να καταφέρει το Κράτος, επιτέλους, να θεσμοθετήσει το '0% αλκοόλ, 0% ψυχοτρόπες ουσίες'. Γιατί συχνά-πυκνά λέμε, και το λέω και στους μαθητές μου καθημερινά, ότι 'και να έχετε μυρίσει αλκοόλ, μην πιάσετε το τιμόνι'. Αυτό το έχουμε αποδείξει. Ήδη γνωρίζουμε ότι ένας χρόνος αντίδρασης 0,7 sec, πίνοντας 2 ποτήρια αλκοόλ πηγαίνει αυτόματα στα 1,2 sec. Αυτό σημαίνει ότι η απόσταση αντίδρασης ξεπερνά τα 42 m. Αυτό είναι τραγικό, αν όχι καταστροφικό.
«Τώρα τελευταία, μερικοί γνωστοί-άγνωστοι έχουν πιάσει 'στασίδι' στα ΜΜΕ και λένε ότι 'ε, εντάξει, 1-2 ποτηράκια δε χάθηκε και ο κόσμος'. Αυτό είναι, όχι απλά διπλό μήνυμα, αλλά και ένα επικίνδυνο μήνυμα, που δίνουμε όχι μόνο στους τακτικούς, αλλά και στους νέους οδηγούς. Θεωρώ ότι πλέον, πρέπει ο καθένας να καταλάβει, πριν πιεί, τι μπορεί να δημιουργήσει ακόμα και ένα ποτήρι αλκοόλ».
Ο αλγόριθμος πίσω από την εφαρμογή
Η εφαρμογή χρησιμοποιεί τον τύπο Wildmark για τον υπολογισμό του ποσοστού αλκοόλ στο αίμα και την αναπνοή, ο οποίος, σύμφωνα με τον κ. Ζωγράφο, είναι ο πιο αποτελεσματικός.
«Τα αποτελέσματα που δίνει η φόρμουλα αντιπροσωπεύουν πάνω από το 95% τις πραγματικές συνθήκες», ανέφερε ο ίδιος. «Είναι ένας ακριβής τύπος και μάλιστα χρησιμοποιείται από αρκετές νομικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία που διαβάσαμε. Τον συγκρίναμε και με μία άλλη φόρμουλα που είχε αναπτύξει παλαιότερα το Πανεπιστήμιο της Tucson και διαπιστώσαμε ότι, όντως, αυτή είναι η πιο σωστή προσέγγιση. Ο τύπος περιγράφει αυτό ακριβώς που θέλουμε: να ξέρει ο κάθε ένας οδηγός, ή υποψήφιος οδηγός, ή αυτός που θέλει να πιει και να διασκεδάσει, [ότι πρέπει] να το κάνει χωρίς να οδηγεί.
«Το πρωτοποριακό, ή αν θέλετε, το καινούργιο, που βάλαμε σε αυτό το αλκοτέστ, είναι ο χρόνος που χρειάζεται για να είναι ο οδηγός νηφάλιος μετά την κατανάλωση του αλκοόλ. Και εκεί θα εκπλαγείτε, ενδέχεται να απαιτούνται και 7, και 8, και 12 ώρες πριν επιστρέψει στη νηφαλιότητα ο πότης, ανάλογα με την ποσότητα και το είδος αλκοόλ που έχει καταναλώσει.
«Το ποσοστό του αλκοόλ στο αίμα και την αναπνοή δεν επιδέχεται καμίας αμφισβήτησης. Αυτό που πρέπει να συμπληρωθεί, και είναι κάτι που προφανώς θα μάς πάρει πολύ χρόνο, είναι τα κλινικά συμπτώματα και το πώς ο καθένας αντιδρά με αυτό το ποσοστό αλκοόλ στο αίμα του. Γιατί, αλλιώς μπορεί να αντιδράσει κάποιος που είναι, αν θέλετε, κλειστός χαρακτήρας, αλλιώς κάποιος πιο αλέγκρο χαρακτήρας κ.ο.κ. Τα αντανακλαστικά του, όμως, παραμένουν σταθερά πάνω σε αυτά που έχουμε περιγράψει.
«Για παράδειγμα, το φαινόμενο τούνελ: πρόκειται για τη μείωση του οπτικού πεδίου και τη μη αξιοποίηση των κινουμένων δεδομένων αριστερά και δεξιά κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Πρέπει να ξέρει ο οδηγός ότι δεν αργεί μόνο να αντιδράσει, αλλά, ταυτόχρονα, δεν αντιλαμβάνεται στοιχεία που δημιουργούν πρόβλημα στην οδήγηση. Δηλαδή, τους εν δυνάμει κινδύνους».
«Επικίνδυνη» η άγνοια κινδύνου
Ρωτώντας τον κ. Ζωγράφο αν η άγνοια κινδύνου στους οδηγούς είναι κατασταλτικός παράγοντας στην πρόκληση ατυχημάτων, ο ίδιος αναφέρει ότι όχι μόνο παίζει καταλυτικό ρόλο, αλλά δρα και ως πολλαπλασιαστής στις πιθανότητες κάποιου τροχαίου συμβάντος.
«Η άγνοια κινδύνου παίζει καταλυτικό ρόλο, και συχνά ρόλο πολλαπλασιαστή, όταν ο οδηγός δεν μπορεί να καταλάβει τι μπορεί να συμβεί, όχι μόνο μετά από κατανάλωση αλκοόλ ή ψυχοτρόπων ουσιών, αλλά ακόμη και όταν είναι συναισθηματικά φορτισμένος. Πολύ συχνά λέω στους μαθητές μου: 'το σημαντικότερο είναι να αξιολογείτε αν είστε σε θέση να οδηγήσετε, όχι αν μπορείτε να οδηγήσετε'. Το 'είμαι σε θέση να οδηγήσω' σημαίνει ότι δεν νυστάζω, δεν είμαι εκνευρισμένος, δεν είμαι λυπημένος. Όλα αυτά που μάς δημιουργούν μια διαφορετική συμπεριφορά ή διάθεση παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο στην οδήγηση.
«Για κάποιον λόγο μπορεί να εκνευρίστηκα με κάτι και ανεβαίνω στο αυτοκίνητό μου να οδηγήσω. Έ, όχι! Πρέπει να περιμένεις, να ηρεμήσεις. Άρα, λοιπόν, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο η άγνοια κινδύνου. Και, χαίρομαι που το ρωτάτε, γιατί πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι δεν είμαστε πάντα σε θέση να οδηγήσουμε, απλά επειδή έχουμε την άδεια οδήγησης».
Προχωρώντας το πρωτοποριακό του εγχείρημα ένα βήμα παραπέρα, ο κ. Ζωγράφος αναφέρει ότι έχει γίνει σύμπραξη με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Εκπαιδευτικής Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής, έτσι ώστε η εφαρμογή να ενταχθεί στα εκπαιδευτικά αυτοκίνητα. Οι υποψήφιοι οδηγοί θα μπορούν να σκανάρουν τον κωδικό QR και να βλέπουν άμεσα τα αποτελέσματα σχετικά με το πώς θα τους επηρέαζε η κατανάλωση αλκοόλ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Μπήκε στα φαρμακεία το self test που μετράει το αλκοόλ στους οδηγούς - Πόσο κοστίζει
Έχεις πιει αλκοόλ και δεν μπορείς να οδηγήσεις; Το Safe ride home σε μεταφέρει με ασφάλεια
Έρευνα: Πιο ασφαλές να οδηγείς μεθυσμένος απ’ το να «παίζεις» με τις οθόνες του αυτοκινήτου!
ΔΗΜΟΦΙΛΗ
