Οι πιο περίεργοι χορηγοί στη Formula 1: Προφυλακτικά, ενεργειακά ποτά και ο... Bin Laden!


Δεν είναι μόνο τσιγάρα, ακριβά ρολόγια και εταιρείες τεχνολογίας οι χορηγοί της Formula 1. Υπήρξαν κι εταιρείες αλλόκοτες, ανύπαρκτες και… ιδιαίτερες που διαφημίστηκαν στο κορυφαίο motorsport.

  • ΚΕΙΜΕΝΟ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΙΖΑΣ - ΦΩΤ.: HAAS F1 TEAM, Martin Lee/Wikimedia Commons, David Merrett/Wikimedia Commons, madagascarica/Wikimedia Commons
  • 21/2/2026

Η Formula 1 ξέρει καλά πώς είναι οι αμφιλεγόμενες χορηγίες. Από εταιρείες τσιγάρων έως ψεύτικα ενεργειακά ποτά που ανήκουν σε κάποιον Νιγηριανό πρίγκιπα, το πρωτάθλημα τα έχει δει όλα. Ειδικά τη δεκαετία του ’90, όταν υπήρχαν αρκετές ομάδες στο χείλος της καταστροφής και έψαχναν μία σανίδα σωτηρίας, οι καιροσκόποι, οι απατεώνες και οι εταιρείες που έψαχναν τρόπο να διαφημιστούν με έναν αντισυμβατικό για την εποχή τρόπο βρήκαν θέση στην F1. Ας δούμε μερικά παραδείγματα.

Durex

Το ασφαλές σεξ δεν αποτελεί ταμπού στις μέρες μας. Τη δεκαετία του ’70, όμως, το κίνημα της σεξουαλικής απελευθέρωσης ήταν στα γεννοφάσκια του, και τέτοιες ιδέες ακόμα στα σπάργανά τους. Παράλληλα, η Formula 1 άρχιζε να γίνεται πιο δημοφιλής, με αποτέλεσμα οι ομάδες να πωλούν διαφημιστικό χώρο στα μονοθέσιά τους – μία τάση που ξεκίνησε από τη Lotus.

Η Surtees, μία μικρή βρετανική ομάδα που ιδρύθηκε από τον πρωταθλητή της F1 και του MotoGP John Surtees, θέλησε να εκμεταλλευτεί το κλίμα της εποχής, και ήρθε σε συμφωνία με την Durex για το 1976, εξασφαλίζοντας ότι θα «έπαιζε» στα περιοδικά και τις εφημερίδες της εποχής, προσελκύοντας κι άλλους χορηγούς.

Ωστόσο, το BBC που μετέδιδε περιστασιακά αγώνες στη δεκαετία του ‘60 και του ‘70 στο βρετανικό κοινό, απέφευγε να μεταδίδει τους αγώνες λόγω της εν λόγω χορηγίας, η οποία θεωρήθηκε σκανδαλώδης για το συντηρητικό κοινό.

Το 1978, η Surtees έπαψε να υφίσταται, οχτώ χρόνια από την ίδρυσή της. Η Durex δεν επέστρεψε ποτέ.

Rich Energy

Πρόκειται για την πιο πρόσφατη περίπτωση ιδιαίτερου χορηγού, και μία από τις πιο ιδιαίτερες, με δεδομένο ότι τα οικονομικά δεδομένα της Formula 1 έχουν αλλάξει και η εύρεση αξιόπιστων χορηγών πιο εύκολη από ποτέ.

Η Haas έκλεισε το 2018 στην 5η θέση του πρωταθλήματος κατασκευαστών, κι αυτό κέντρισε το ενδιαφέρον του William Storey, ο οποίος θέλησε να χορηγήσει την ομάδα και να βάλει την επωνυμία της εταιρείας του στο όνομά της. Έτσι, ο Βρετανός επιχειρηματίας ήρθε σε συμφωνία με τους Αμερικανούς, και η Rich Energy, η εταιρεία ενεργειακών ποτών που ο ίδιος ίδρυσε, έγινε χορηγός επωνυμίας, και τα χρώματά της (μαύρο και χρυσό) έγιναν τα χρώματα της ομάδας. Ο Storey είχε μεγάλα όνειρα για το brand του – ήθελε να γίνει η Red Bull στη θέση της Red Bull, να τα βάλει με τους μεγάλους «παίκτες» και να τους κερδίσει.

Ωστόσο, η συνεργασία δεν άντεξε περισσότερο από μερικούς μήνες. Οι οδηγοί της ομάδας, Romain Grosjean και Kevin Magnussen, είχαν δύο σοβαρά ατυχήματα μεταξύ τους, σε Silverstone και Hockenheim, η VF-19 ήταν αρκετά δύστροπή και όση ταχύτητα είχε την έδειχνε μόνο στις κατατακτήριες, και μετά από μία σειρά δημόσιων τοποθετήσεων και απειλών από τον Storeuy ότι θα αποσύρει τη χορηγία του, οι δύο πλευρές χώρισαν τους δρόμους τους, αφήνοντας τη Haas με ένα τεράστιο κενό στα ταμεία. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ομάδα συνήλθε πραγματικά μόλις το 2024, όταν μπόρεσε να σημειώσει κέρδη στο τέλος της χρονιάς και δεν επιβίωνε ρίχνοντας χρήματα σε ένα βαρέλι δίχως πάτο.

Bin Laden

Κι όμως, δεν πρόκειται για συνωνυμία. Η οικογένεια bin Laden υπήρξε μία από τις πιο πλούσιες της Σαουδικής Αραβίας, και ο ίδιος ο Osama, προτού γίνει ένας από τους πιο διαβόητους καταζητούμενους της CIA και διεθνής τρομοκράτης, είχε εμπλοκή στις επιχειρήσεις της οικογένειας.

Τη δεκαετία του ’80, ο όμιλος των bin laden, που δραστηριοποιούνταν στον χώρο των κατασκευών και είχε εξασφαλίσει πολλά κρατικά συμβόλαια, αποφάσισε να επενδύσει και στο εξωτερικό. Έτσι, ήρθε σε συμφωνία με τη Williams, η οποία αγωνίστηκε με το όνομα bin Laden γραμμένο στα πλαϊνά των αυτοκινήτων της. Ήταν μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου ομίλου εταιρειών που είχαν σχέση με τη Σαουδική Αραβία και χρηματοδότησαν τη Williams στα πρώτα της χρόνια, όπως ήταν η κρατική αεροπορική Saudia, αλλά αυτό το όνομα στα πλαϊνά θα τραβάει πάντα πρώτα το βλέμμα.

T-Minus

Πιθανώς να έχετε ακούσει για εκείνα τα phishing emails που κυκλοφορούσαν τη δεκαετία του ’90 και του 2000, όπου ένας υποτιθέμενος Νιγηριανός πρίγκιπας ζητούσε τη βοήθειά σας, ένα ποσό των 1.000 ή 2.000 ευρώ, για να βγει από τη φυλακή με την υπόσχεση να σας… λούσει στα πλούτη όταν αποφυλακιστεί. Αυτό έγινε στην πραγματικότητα με την T-Minus.

Ιδρυτής και κεντρικό πρόσωπο της εταιρείας που ποτέ κανείς δεν έμαθε τι εμπορεύεται, ήταν ο Νιγηριανός πρίγκιπας Malik Ado-Ibrahim. Η ιδέα πίσω από την T-Minus ήταν η εξής: ο οποιοσδήποτε θα μπορούσε να αγοράσει το όνομα και να το μετατρέψει σε ό,τι ήθελε, αν και στην αρχή ο Ado-Ibrahim διατεινόταν ότι η εταιρεία του εμπορευόταν ενεργειακά ποτέ. Καθόλου ύποπτο.

Με το τέλος της σεζόν του 1998, η Arrows έχασε τους δύο μεγαλύτερους χορηγούς της και έψαχνε τρόπο να μπορέσει να επιβιώσει. Τότε ο Ado-Ibrahim βρήκε την ευκαιρία να διαφημίσει την εταιρεία του, αγοράζοντας μερίδιο της ομάδας, υποσχόμενος μάλιστα ότι θα επενδύσει 125 εκ. δολάρια. Τυπικά, έγινε ο πρώτος μαύρος ιδιοκτήτης ομάδας F1, αλλά τα χρήματα που υποσχέθηκε έμειναν στα χαρτιά, η Arrows συνέχισε να καταρρέει αγωνιστικά, και μέχρι το 2002 η ομάδα του Tom Walkinshaw χρεωκόπησε. Πολλοί λένε -όχι άδικα- ότι η T-Minus και ο πρίγκιπας ήταν το τελειωτικό χτύπημα που έδωσε τέλος σε μία από τις πιο ιστορικές ομάδες της F1. Αργότερα ο Ado-Ibrahim βρέθηκε στη φυλακή, και πιο πρόσφατα, το 2023, έθεσε υποψηφιότητα για την προεδρία της χώρας του του.

Moneytron

Η Moneytron αποτελεί ένα από τα ponzi schemes που κατάφεραν να πείσουν μέχρι και βασιλείς για την… αξιοπιστία τους.

Ιδρύθηκε από τον Jean-Pierre van Rossem, έναν πολιτικό, οικονομολόγο, συγγραφέα και φιλόσοφο, που υποστήριξε ότι είχε εφεύρει ένα στατιστικό μοντέλο το οποίο θα μπορούσε να «ξεκλειδώσει» τα μυστικά του χρηματιστήριου και να κάνει όσους του χρησιμοποιούσαν ζάμπλουτους. Μέχρι και η βελγική βασιλική οικογένεια επένδυσε στο project του van Rossem, το οποίο δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένας υπολογιστής και η… ιδιοφυΐα του.

Ο ίδιος κατάφερε να αποκομίσει τόσα χρήματα που μπόρεσε να αγοράσει ποσοστό από την Onyx, μία ομάδα της F1 που βρέθηκε στο grid τη διετία 1989-1990. Για αυτήν οδήγησαν ονόματα όπως ο Stefan Johansson, ο Bertrand Gachot και ο JJ Lehto, αλλά φυσικά όταν το «κόλπο» με τη Moneytron έσκασε σα φούσκα, ο van Rossem έγινε καπνός, και μαζί η χρηματοδότηση (και η ομάδα συνολικά).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Test drive: Η Lancia Stratos είναι τόσο καλή όσο και περίεργη

50 χρόνια Mercedes-Benz W123: Από τον ήρωα της καθημερινότητας στον μύθο των ράλλυ

Οι μάσκες των αυτοκινήτων: Από τη... ρωμαϊκή Rolls-Royce, στην «πολεμική» Jeep (photos)