Νέο σύστημα για τα διπλώματα μοτοσυκλέτας: Περισσότερη εκπαίδευση πριν την εξέταση

Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η Βόρεια Ιρλανδία άλλαξε σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύονται και αποκτούν δίπλωμα οι νέοι αναβάτες, θέτοντας σε εφαρμογή το σύστημα Graduated Driver Licensing (GDL). Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις στο σύστημα αδειών οδήγησης των τελευταίων δεκαετιών, με στόχο οι νέοι οδηγοί και αναβάτες να αποκτούν περισσότερη εμπειρία και καλύτερη προετοιμασία πριν βγουν μόνοι τους στον δρόμο. 

Η νέα διαδικασία δεν περιορίζεται στην τελική εξέταση. Για τις κατηγορίες μοτοσυκλέτας προβλέπονται πλέον 10 υποχρεωτικές εκπαιδευτικές ενότητες, οι οποίες καλύπτουν τόσο γνώσεις όσο και πρακτικές δεξιότητες. Υπάρχει και μία 11η, προαιρετική ενότητα. Όλα τα στάδια εκπαίδευσης που ολοκληρώνει ο υποψήφιος καταγράφονται σε ένα ηλεκτρονικό βιβλιάριο προόδου (logbook). Για να μπορέσει να δώσει την πρακτική εξέταση, θα πρέπει πρώτα να έχει ολοκληρώσει τις 10 υποχρεωτικές ενότητες. Η εγγραφή στο νέο σύστημα GDL και η πρόσβαση στο ηλεκτρονικό βιβλιάριο κοστίζουν 17 λίρες.

Σε αντίθεση με τους υποψήφιους οδηγούς αυτοκινήτου, στους αναβάτες δεν επιβάλλεται η υποχρεωτική ελάχιστη περίοδος εκμάθησης των έξι μηνών πριν από την εξέταση. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να προχωρήσουν ταχύτερα, εφόσον έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς το προβλεπόμενο πρόγραμμα εκπαίδευσης και το logbook.

Παράλληλα, παραμένει το Compulsory Basic Training (CBT). Οι υποψήφιοι αναβάτες πρέπει να το ολοκληρώνουν πριν οδηγήσουν στον δημόσιο δρόμο, ενώ για τις μεγαλύτερες κατηγορίες A2 και A η εκπαίδευση στον δρόμο πραγματοποιείται με συνοδεία εγκεκριμένου εκπαιδευτή. Το νέο GDL επομένως δεν αντικαθιστά απλώς την υπάρχουσα διαδικασία, αλλά προσθέτει ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο εκπαίδευσης πριν από την τελική εξέταση. 

Αλλαγές υπάρχουν και αφού ο αναβάτης περάσει τις εξετάσεις. Μέχρι σήμερα οι νέοι οδηγοί και αναβάτες στη Βόρεια Ιρλανδία έπρεπε να φέρουν την ειδική ένδειξη «R» για έναν χρόνο. Με το νέο καθεστώς, η περίοδος αυτή επεκτείνεται στα δύο χρόνια. Την ίδια στιγμή όμως καταργείται ο περιορισμός των 45mph (72 km/h). Οι νέοι αναβάτες θα μπορούν πλέον να ακολουθούν τα κανονικά όρια του εκάστοτε δρόμου. 

Περιορισμοί θα ισχύουν και για τις νυχτερινές μετακινήσεις για τους νέους οδηγούς αυτοκινήτων, όχι όμως για τους μοτοσυκλετιστές. Για τα αυτοκίνητα, οι νέοι οδηγοί κάτω των 24 ετών θα έχουν για τους πρώτους έξι μήνες περιορισμούς στη μεταφορά επιβατών ηλικίας 14-20 ετών μεταξύ 23:00 και 06:00, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. 

Η λογική πίσω από το GDL είναι να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στην πραγματική εκπαίδευση και εμπειρία του αναβάτη και όχι απλά στην επιτυχία των εξετάσεων. Τα επίσημα στοιχεία της Βόρειας Ιρλανδίας δείχνουν ότι το 2024 οι οδηγοί 17-23 ετών αντιστοιχούσαν μόλις στο 8% των αδειών οδήγησης, αλλά συνδέθηκαν με το 24% των θανατηφόρων ή σοβαρών τροχαίων στα οποία καταλογίστηκε ευθύνη σε οδηγό αυτής της ηλικιακής ομάδας. Την ίδια χρονιά, 12 άνθρωποι σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σοβαρά σε τροχαία στα οποία θεωρήθηκε υπεύθυνος μοτοσυκλετιστής ηλικίας 17-23 ετών.

Για όσους απέκτησαν το προσωρινό δικαίωμα οδήγησης πριν από την 1η Οκτωβρίου 2026 μπορούν να συνεχίσουν με το προηγούμενο σύστημα και να δώσουν την υφιστάμενη πρακτική εξέταση έως και τις 31 Μαρτίου 2027. Από την 1η Απριλίου 2027, όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το πρόγραμμα εκπαίδευσης και το logbook του GDL για να κλείσουν την πρακτική τους εξέταση.

Το νέο μοντέλο αφορά τη Βόρεια Ιρλανδία και όχι συνολικά το Ηνωμένο Βασίλειο. Η εφαρμογή του θα δείξει στην πράξη εάν η μεγαλύτερη έμφαση στην οργανωμένη εκπαίδευση μπορεί να μειώσει τα σοβαρά τροχαία των νέων αναβατών, χωρίς ταυτόχρονα να δημιουργήσει εμπόδια στην απόκτηση διπλώματος.